Bằng đại học hết thời "độc tôn" việc làm: Các trường đại học chuyển mình thế nào?

Trong bối cảnh bằng đại học không còn là tấm vé bảo đảm cho một công việc tốt, các trường đại học hàng đầu thế giới đang chuyển hướng mạnh mẽ sang mô hình học tập trải nghiệm để giúp sinh viên thích ứng với thị trường lao động.

1. Thực trạng: Chỉ 50% sinh viên tốt nghiệp tìm được công việc phù hợp

Tại hội thảo quốc tế do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức ngày 31/1, các chuyên gia đã đưa ra những con số đáng báo động về giá trị của bằng cấp hiện nay:

• Làm việc trái ngành/dưới trình độ: Hơn một nửa cử nhân rơi vào tình trạng làm việc dưới trình độ ngay năm đầu ra trường.

• Cạnh tranh thực tập: Cơ hội thực tập chất lượng ngày càng khan hiếm, khiến sinh viên khó tiếp cận bước đệm nghề nghiệp.

• Thu nhập chênh lệch: Nghiên cứu chỉ ra sinh viên có kinh nghiệm học tập trải nghiệm có thu nhập trung bình cao hơn khoảng 14.000 USD so với nhóm còn lại.

2. Mô hình học tập gắn liền với công việc (WIL) tại Mỹ

GS Sukhwant Jhaj (Đại học bang Arizona - ASU) cho biết nhà trường đã thiết kế lại hàng trăm môn học theo mô hình Work-Integrated Learning (WIL). Thay vì đợi đến kỳ thực tập, sinh viên được trải nghiệm việc làm ngay trong từng môn học, tạo ra hàng triệu giờ thực hành thực tế.

3. SMU-X: Mô hình giải quyết bài toán thực tiễn của doanh nghiệp

Tại Đại học Quản lý Singapore (SMU), mô hình SMU-X đã trở thành một điểm sáng với các đặc điểm:

• Học qua dự án: Sinh viên giải quyết các "đơn đặt hàng" thực tế từ doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

• Nhóm liên ngành: Sự phối hợp giữa sinh viên nhiều ngành giúp góc nhìn giải quyết vấn đề đa dạng hơn.

• Đối tác là "đồng nhà giáo dục": Doanh nghiệp không chỉ đặt đề bài mà còn tham gia hướng dẫn và đánh giá sinh viên.

4. Áp lực chuẩn nghề nghiệp ngay trong giảng đường

PGS Wu Qi (Đại học Thành phố Hong Kong) nhấn mạnh việc đặt sinh viên dưới áp lực nghề nghiệp thực thụ. Các dự án tư vấn doanh nghiệp của sinh viên được đánh giá trực tiếp bởi đối tác về:

• Chất lượng và tính khả thi của giải pháp.

• Tác phong làm việc chuyên nghiệp.

• Khả năng chịu áp lực công việc thực tế.